Miễn viện phí toàn dân từ 2026: Bệnh viện cần chuẩn bị gì?

Chính sách miễn viện phí toàn dân đang là chủ đề được quan tâm nhất ngành y tế hiện nay, với lộ trình 3 giai đoạn kéo dài từ 2026 đến 2030. Đây không chỉ là tin vui với người dân mà còn đặt ra loạt bài toán vận hành cho các cơ sở khám chữa bệnh — từ quy trình thanh toán, hạ tầng dữ liệu đến năng lực tiếp nhận bệnh nhân.

Lộ trình 3 giai đoạn

Giai đoạn 1 (2026-2027):

Người dân được khám sức khỏe/tầm soát miễn phí ít nhất 1 lần/năm, triển khai theo nhóm ưu tiên.
Ngành y tế hoàn thành hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn dân — nền tảng để quản lý sức khỏe liên tục, xuyên suốt.
Từ 2026, người thuộc hộ cận nghèo và người từ 75 tuổi trở lên hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được BHYT thanh toán 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi.

Giai đoạn 2 (2028-2030):

Tăng dần mức thanh toán BHYT cho thuốc, vật tư, dịch vụ kỹ thuật; giảm tỷ lệ chi trả từ tiền túi người bệnh xuống còn 30% hoặc thấp hơn.

Giai đoạn 3 (từ 1/1/2030):

Áp dụng miễn viện phí toàn dân ở mức cơ bản trong phạm vi đối tượng tham gia BHYT, theo lộ trình phù hợp điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng cân đối Quỹ BHYT.

Điều kiện tiên quyết: người dân phải tham gia BHYT mới được hưởng đầy đủ quyền lợi theo lộ trình này.

Bệnh viện cần chuẩn bị gì?

1. Chuẩn hóa hồ sơ sức khỏe điện tử
Việc hoàn thiện hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn dân ngay trong giai đoạn 2026-2027 đòi hỏi bệnh viện phải số hóa dữ liệu bệnh nhân đồng bộ, liên thông được với hệ thống của Bộ Y tế và BHXH. Đây là thời điểm bệnh viện cần rà soát lại phần mềm quản lý hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) nếu chưa đạt chuẩn kết nối.

2. Rà soát quy trình thanh toán và đối chiếu BHYT
Khi tỷ lệ chi trả BHYT tăng dần và nhóm đối tượng miễn 100% mở rộng (cận nghèo, người cao tuổi từ 75), bộ phận tài chính - kế toán viện phí cần cập nhật quy tắc tính toán, tránh sai sót khi đối soát với cơ quan BHXH. Phần mềm quản lý viện phí cần linh hoạt cấu hình theo nhóm đối tượng và mốc thời gian áp dụng.

3. Chuẩn bị năng lực tiếp nhận tăng đột biến
Khi chi phí khám chữa bệnh giảm, lượng bệnh nhân đến khám — đặc biệt khám sức khỏe định kỳ miễn phí — dự kiến tăng mạnh. Bệnh viện cần rà soát quy trình đặt lịch, phân luồng tiếp đón để tránh quá tải, đồng thời cân nhắc đầu tư thêm vào hệ thống đặt lịch trực tuyến và quản lý hàng đợi.

4. Đào tạo nhân sự về chính sách mới
Đội ngũ tiếp đón, thu ngân, chăm sóc khách hàng cần được cập nhật kịp thời các mốc chính sách để tư vấn đúng quyền lợi cho từng nhóm bệnh nhân, tránh gây hiểu lầm hoặc khiếu nại.

Kết luận

Miễn viện phí toàn dân là bước đột phá của chính sách y tế Việt Nam, nhưng thành công của lộ trình phụ thuộc rất lớn vào năng lực vận hành, số hóa và quản trị dữ liệu của từng bệnh viện. Các cơ sở y tế nên chủ động rà soát hệ thống ngay từ bây giờ để không bị động khi chính sách chính thức đi vào giai đoạn cao điểm 2028-2030.

Nguồn tham khảo: